دسته بندی اخبار
مقالات اخبار بایگانی
اخبار کانون
کد مطلب : 2787  |   تعداد نظرات: 0   |   تعداد بازدیدها: 2506   |   تاریخ درج: جمعه, آبان 25, 1397

 

مختصری از تاریخ آذربایجان و تبریز

مختصري از تاريخ آذربايجان و تبريز


مختصري از تاريخ آذربايجان و تبريز

 

كاوش‌هايي كه به وسيله باستان‌شناسان، در اراضي آذربايجان به عمل آمده، نشان مي‌دهد كه در اين سرزمين از دوره‌ي پارينه سنگي نشانه‌هاي زندگي انسان به جا مانده است؛ در دوران باستان، گروه‌هاي انساني در دشت‌ پهنه‌ها و كناره‌هاي رودها پراكنده بودند، و مسكن و پناهگاه ثابت نداشتند. در دوران سنگ آدميان هنوز قادر به توليد محصول نبودند. از اين‌رو به شكار حيوان‌ها دست مي‌زدند يا ماهيگيري كرده و يا گياهان را گرد‌آوري مي‌كردند. پس از سرد شدن هوا و دگرگوني شرايط اقليمي، آدميان به غارها و زير تخته سنگ‌هاي بزرگ پناه مي‌بردند كه اينگونه غارها را هم اكنون در بيشتر نواحي آذربايجان مي‌توان ديد. هنگام كاوش در غار بزرگ آزيخ كه در ناحيه‌ي هادروت آذربايجان واقع شده است در اعماق غار ده‌ها هزار ابزار سنگي به دست آمد. در سال 1968م. هنگام كاوش در اين غار، فك پاييني آدم نخستيني كه در حدود 200 تا 250 هزار سال پيش در اين غار زندگي مي‌كرده، كشف شد كه به سنگ تبديل شده بود.

زبان مردم آذربايجان، تركي بوده كه اين زبان در زبان‌ها و موقعيت‌هاي مختلف به نام‌هاي مختلفي ناميده مي‌شود، از جمله تركي، توركي، توركو، توركجه، آذربايجاني، تركي آذربايجاني، آذري و تركي آذري. در مورد تركي بودن زبان مردم آذربايجان اسناد و مدارك بسياري وجود دارد، مثلا ديونيوس پريگت جغرافي نگار و شاعر يوناني صده چهار ميلادي ترك زبانان را ساكن اصلي اين منطقه مي‌داند و نيز محمد عوفي در ذكر خلافت عمربن عبدالعزيز كه از سال 99 تا 101 هجري ادامه داشت، از قيام بيست هزار ترك آذربايجاني سخن مي‌گويد.

تبريز مرکز استان آذربايجان شرقی است. در ۴۶ درجه و ۲۵ دقيقه طول شرقی و ۳۸ درجه و دو دقيقه عرض شمالی از نصف النهار گرينويچ واقع شده است، ارتفاع آن از سطح دريا ۱۳۴۰ متر می باشد. با وسعتی حدود ۱۱۸۰۰ کيلومتر در قلمرو ميانی خطه آذربايجان و در قسمت شرقی شمال درياچه اروميه و ۶۱۹ کيلومتری غرب تهران قرار دارد و در ۱۵۰ کيلومتری جنوب جلفا ، مرز ايران وجمهوری آذربايجان قرار گرفته است. جمعيت تبريز بيش از يک و نيم ميليون نفر می‌باشد. تبريز از سمت جنوب به رشته کوه منفرد هميشه پر برف سهند و از شمال شرقی به کوه سرخ فام عون علی (عينالی) محدود می شود. رودخانه آجی چای (تلخه رود) از قسمت شمال و شمال غرب تبريز می‌گذرد و بعد از طی مسافتی قابل توجه در دشت تبريز به درياچه اروميه میريزد و مهرانرود از ميانه تبريز مي‌گذرد که اکثرا در فصول مختلف سال بي آب است.

در خصوص تاريخچه تبريز بايد گفت كاوش‌هاي اخير باستان‌شناسي در محوطه مسجد كبود (گؤي مچيد) وجود تمدن و فرهنگ بيش از 4500 ساله را در اين شهر به اثبات رسانده و در صورت كشف محل دژ (تاروئي تارماكيس) در محدوده‌ي فعلي شهر تبريز بر اهميت تاريخي آن افزوده خواهد شد.

براساس نوشته‌هاي مورخان و جهانگردان در سده‌هاي بعد از اسلام، تبريز نه تنها از شهرهاي مهم و معتبر آذربايجان، بلكه از شهرهاي مهم كشور نيز بوده است. تبريز زمانی دارای باغات و مزارع فرح انگيز و پرآوازه ای بود به همراه قنات ها و چشمه‌های متعدد که امروزه تمامی آن همه باغات و مزارع از ميان رفته يا در حکم از ميان رفتن است وگستره شهر پيرامون خود را به مناطق مسکونی، تجاری، اداری و صنعتی و خدماتی مبدل ساخته است. تبريز در شاهراه جاده ابريشم ، شرق را با غرب پيوند مي‌دهد و رونق اقتصادش به بنيان بازارها و کاروانسراهايی می‌انجامد که عظيم‌ترين مكان تجاري مسقف پهنه گيتی می‌گردد و ازاين رو دارای شکوه مندترين ابنيه اعصار و مترقی ترين دانشگاه آنزمان‌ها (ربع رشيدی) بوده است. وجود بناهاي تاريخي عظيم و رونق اقتصادي، فرهنگي، سياسي و ارتباطي شهر تبريز مقدمات ايجاد بسياري از علوم، مكاتب، موسسات و نهادهاي مدني براي اولين بار در كشور ايران را به ارمغان آورده است و موجب ناميده شدن شهر تبريز را به عنوان (شهر اولين‌ها) در كشور ايران گرديده است.

واژه (تبريز) را بايد يكي از اسرارآميزترين واژه‌هاي تاريخي دانست كه معنا و وجه تسميه و همچنين نگارش دقيق آن تاكنون به طور دقيق آشكار نگشته است. شاردن (chardin) فرانسوي در مورد وجه تسميه و تلفظ اين شهر مي‌نويسد: «در تمام عالم شهري نمي‌شناسم كه در مورد پيدايش و نام اوليه آن نويسندگان جديد اينقدر جدل و بحث كرده باشند...». احمد كسروي تاريخ‌نگار، زبان شناس، پژوهشگر، حقوقدان ايراني در اين مورد بيان مي‌كند: «آنچه درباره تبريز در كتاب‌ها نوشته اند و يا بر زبان‌ها مي‌گويند، عاميانه و نادرست بوده و من باجست‌و جوهايي كه بكار بردم به معني آن نرسيدم و بهتر ديدم به حال خود گذارم».

زنده ياد عبدالعلی کارنگ درآثار باستانی آذربايجان (آثار و ابنيه تاريخی شهرستان تبريز ) در باب وجه تسميه تبريز می نويسد: کلمه تبريز را جغرافی نويسان عرب چون سمعانی و ياقوت حموی به« کسر تاء » و جغرافی نويسان ايرانی و ترک چون حمد الله مستوفی و کاتب چلبی به « فتح تاء » و مورخان رومی و ارمنی و روسی چون فاوست، آسوليک، وارطان و خانيکف به « فتح تاء» قلب « باء » به « واو» يعنی به صورت « تورز Tavrez   » و « تورژ Tavdrz  « ، «تورشTavres  »، « دَورژDavrez   » ذکر کرده اند.

مؤلف آثار باستانی آذربايجان با افسانه شمردن برخي ادعاها در خصوص  نام تبريز، مي‌نويسد: قديمی‌ترين ذکر نام تبريز را در کتيبه سارگن دوم پادشاه آشور خواهيم يافت، شرق شناس شهير فقيد ولاديمير مينورسکی می نويسد: « سارگن دوم در سال ۷۱۴ قبل از ميلاد به قصد تصرف ممالک اورارتو سفری به شمال غربی ايران کرد. از ناحيه سليمانيه کنونی ( واقع در شمال عراق ) داخل ايران شد. از پارسوا Parsua  (پسوه کنونی ) و ساحل جنوبی درياچه اروميه گذشت. از سوی شرقی درياچه به راه خود ادامه داد و پس از پشت سر گذاشتن «اوشکايا» ( اسکوی کنونی) قلعه « تارومی » يا « تارونی » و «ترماکيس» را گشود. بعيد نيست يکی از اين دو کلمه نام قديمی تبريز کنونی باشد.

اين شهر در طول تاريخ دوره‌هاي طلايي متعددي سپري كرده است. دوران پايتختي، دوران وليعهد نشيني، دوران شكوفايي تجاري، اقتصادي و علمي، هنري و ... كه امروزه آثار كم نظير آن دوره، زينت بخش موزه‌هاي ايران و جهان است. تبريز از لحاظ گردشگري بسيار شهر مستعد و چه از لحاظ آثار باستاني و چه از لحاظ اكوتوريسم قابل توجه مي‌باشد.

اين شهر از نيمه‌ي اول سده‌ي سوم هجري رو به گسترش بوده و اهميت آن در منطقه‌ي آذربايجان به اندازه اي بوده كه متوكل عباسي پس از زمين لرزه‌ي سخت و ويرانگر تبريز در سال 244 هجري قمري،  بي درنگ فرمان بازسازي شهر را صادر نمود. تبريز كه در دوره‌ي فرمانروايي (ابومنصور وهسودان روادي) رو به گسترش و آباداني نهاده بود، در اثر زمين لرزه‌ي سال 434 هجري مجددا به شدت آسيب ديد. به طوري كه ناصر خسرو كه در سال 438 هجري از اين شهر ديدن كرده، مساحت تبريز 1400 در 1400 گام بيان كرده كه بر اين اساس به نظر نمي‌رسد مساحت شهر متجاوز از يك كيلومتر مربع بوده باشد.

اوج شكوفايي تبريز در زمان ايلخانيان بود؛ در اين زمان شهر پايتخت قلمرويي بود كه از نيل تا آسياي ميانه گسترده شده بود. تبريز در دوران تيموريان، قراقويونلوها و اوايل سلسه‌ي صفويه نيز پايتخت ايران بوده است. اين شهر به سال 1500 ميلادي (906 هجري) به تصرف شاه اسماييل درآمد و نخستين پايتخت ايران جديد در دوره‌ي صفويه شد. تبريز در دوره‌ي قاجار وليعهد نشين بود و وليعهدان دوره‌ي قاجار در اين شهر اقامت داشتند.

تبريز در جنبش مشروطه نقشي مهم بر عهده داشت و دليري و فداكاري كساني چون ستارخان (سردار ملي) و باقر خان (سالار ملي)، و شيخ الاسلام به پيروزي جنبش مشروطه منجر گرديد. در 29 بهمن 1356 شمسي، تظاهرات مردم تبريز به مناسبت چهلمين روز كشته شدگان 19 دي 1356 تظاهرات قم به درگيري كشيد و معترضين عملا بيش‌تر نقاط شهر را تسخير نمودند. در جنگ ايران و عراق نيز تبريز در دفاع از ميهن اسلامي نقش مهمي داشته و حضور نيروهاي داوطلب از نقاط مختلف آذربايجان و شهر تبريز در خور توجه مي‌باشد. بنابر آمار رسمي موجود، شمار شهداي اين شهر در جنگ تحميلي عراق و ايران بيش از 4200 تن بوده است.

تبريز 2018: سازمان همكاري اسلامي (OIC)، دومين سازمان بين دولتي پس از سازمان ملل متحد است و با عضويت بيش از 57 كشور به گسترش بيش از 4 قاره است. اين سازمان طرحي را از سال 2015 با نام معرفي شهر نمونه گردشگري كشورهاي اسلامي تصويب كرد. در اين طرح هر ساله شهري از كشورهاي اسلامي به عنوان شهر نمونه گردشگري جهان اسلام معرفي مي‌شود. در اولين معرفي شهر قدس فلسطين در سال 2015 و دومين شهر، قونيه تركيه در سال 2016 و شهر مدينه عربستان در سال 2017 به عنوان شهر نمونه گردشگري جهان اسلام معرفي شدند. و در نهايت در سال 2018 شهر تبريز به عنوان شهر نمونه گردشگري جهان اسلام انتخاب گرديد.

 

 

تبريز شهر اولين‌ها

  1. اولين پول كاغذي (چاو)، سال 672 هجري شمسي، توسط كيخانو خان
  2. اولين كارخانه اسلحه سازي ايران، سال 1177 هجري شمسي، توسط عباس ميرزا (نايب السلطنه)
  3. اولين دايره المعارف اسلامي، سال 1182 هجري شمسي، توسط ميرزا محمد حسن زنوزي تبريزي (فاني)
  4. اولين محصل طب اعزامي به خارج ازكشور، سال حدود 1182 هجري شمسي، توسط ميرزا حاجي بابا افشار
  5. اولين ضرابخانه سكه، سال 1185 هجري شمسي، توسط عباس ميرزا  (نايب السلطنه)
  6. اولين چاپخانه، سال 1190 هجري شمسي، توسط ميرزا زين العابدين تبريزي (پدر صنعت چاپ ايران)
  7. اولين آبله كوبي، سال 1191 هجري شمسي، توسط عباس ميرزا (نايب السلطنه)
  8. اولين كتاب منتشره (رساله‌ي جهاديه)، سال 1197 هجري شمسي، توسط ميرزا زين العابدين تبريزي
  9. اولين چاپ كتاب عربي (كتاب فتح نامه)، سال 1197 هجري شمسي، توسط ميرزا زين العابدين تبريزي
  10. اولين ترجمه كتب خارجي، سال 1198 هجري شمسي، توسط ميرزا رضا مهندس باشي تبريزي
  11.  اولين كتاب پزشكي (كتاب تعليم نامه در اعمال آبله كوبي، سال 1208 هجري شمسي، توسط دكتر كورمك (پزشك مخصوص عباس ميرزا)
  12. اولين قرآن به شيوه ليتوگرافي، سال 1212 هجري شمسي، توسط عباس ميرزا (نايب السلطنه)
  13. اولين آتش نشاني، سال 1221 هجري شمسي، توسط روس‌ها
  14. اولين عكاس، سال 1221 هجري شمسي، توسط ملك قاسم ميرزا
  15. اولين پايگاه لرزه نگاري، سال 1234 هجري شمسي، توسط ن. خانيكوف (كنسول روس)
  16. اولين كتاب عكاسي، سال 1236 هجري شمسي، توسط ملك قاسم ميرزا
  17. اولين رمان ايراني و اولين نمايش‌نامه نويس، سال 1236 هجري شمسي، توسط ميرزا فتحعلي آخوندزاده (پدر نمايش‌نامه نويسي)
  18. اولين مهد قانون‌خواهي و دموكراسي، سال1249 هجري شمسي، توسط مستشارالدوله
  19. اولين روزنامه‌نگاري ملي (روزنامه اختر)، سال 1254 هجري شمسي، توسط ميرزا محمد طاهر تبريزي
  20. اولين چاپ مصور (مربوط به كتاب ليلي و مجنون)، سال 1256 هجري شمسي، توسط ميرزا جعفر تبريزي
  21. اولين اجراي نمايش‌نامه و تئاتر، سال 1261 هجري شمسي، توسط ميرزا بيوك خان نخجواني
  22. اولين مدرسه به شيوه نوين، سال 1266 هجري شمسي، توسط ميرزا حسن رشديه (باني آموزش و پرورش عمومي در ايران)
  23. اولين خيزش ضد استعمار، سال 1270 هجري شمسي، توسط روزنامه اختر
  24. اولين مدرسه حرفه‌اي و بازرگاني، سال 1271 هجري شمسي، توسط ميرزا حسن خازن لشكر
  25. اولين باني ادبيات نوين و اولين نويسنده كتاب كودك (كتاب احمد يا سفينه طالبي وي)، سال حدود 1272 هجري شمسي، توسط ميرزا عبدالرحيم نجار زاده تبريزي معروف به طالبوف (مهندس انشاي جديد)
  26. اولين قرائت خانه كتابخانه، سال 1274 هجري شمسي، توسط ميرزا حسن خان خازن لشكر
  27. اولين روزنامه شهرستاني، سال 1277 هجري شمسي، توسط محمد صادق اديب الممالك فراهاني
  28. اولين سالن سينما (سولي)، سال 1279 هجري شمسي، توسط كاتوليك‌ها
  29. اولين بنيانگذار شركت سهامي عام، سال 1279 هجري شمسي، توسط حاج محمد كاظم ملك التجار تبريزي
  30. اولين داروخانه رسمي، سال حدود 1279 هجري شمسي، توسط حاج مير هادي دواچي
  31. اولين مركز تلفن، سال 1280 هجري شمسي، توسط قاسم خان والي (امير تومان)
  32. اولين امتياز تلفن، سال 1280 هجري شمسي، توسط سيد مرتضي مرتضوي
  33. اولين مهمانخانه، سال 1282 هجري شمسي، توسط ميرزا اسحق خان معززالدوله
  34. اولين شوراي مردمي، سال 1285 هجري شمسي، توسط شيخ محمد خياباني، حاج مهدي كوزه كناني، كربلايي علي مسيو، سيد حسن شريف زاده و...
  35. اولين شهرباني (نظميه)، سال 1286 هجري شمسي، توسط نصرالدين شاه قاجار
  36. اولين انجمن زنان، سال 1286 هجري شمسي، توسط صاحب سلطان خانم (همسر شرف الدوله)
  37. اولين نشريه نظامي، سال 1286 هجري شمسي، توسط ميرزا محمود اسكنداني
  38. اولين كارخانه ريسمان بافي در ايران، سال 1287 هجري شمسي، توسط برادران قزويني (رحيم و يوسف)
  39. اولين شهرداري (بلديه)، سال 1287 هجري شمسي، توسط قاسم خان والي (امير تومان)
  40. اولين اتاق بازرگاني وتجارت، سال 1289 هجري شمسي، توسط -
  41. اولين مستندساز سينما، سال 1295 هجري شمسي، توسط خان‌بابا معتضدي
  42. اولين دانشكده پرستاري و مامايي، سال 1295 هجري شمسي، توسط بيمارستان ميسيون‌هاي آمريكايي در تبريز
  43. اولين خلبان ايراني، سال 1296 هجري شمسي، توسط محمد تقي خان سلطان زاده تبريزي (كلنل پسيان)
  44. اولين بنيانگذار نقد ادبي، سال 1298 هجري شمسي، توسط ميرزا تقي رفعت
  45. اولين كتابخانه عمومي كشور (تربيت)، سال 1300 هجري شمسي، توسط ميرزا محمد تقي خان تربيت
  46. اولين تجارت به سبك جديد، سال حدود 1300 هجري شمسي، توسط علي وكيلي
  47. اولين مولف و ناشر كتاب كودك و پايه‌گذار ادبيات نوين كودكان، سال 1300 هجري شمسي، توسط جبار عسگرزاده (باغچه‌بان)
  48. اولين كبريت ماشيني ايران، سال 1300 هجري شمسي، توسط ميرزا حسن
  49. اولين كودكستان به شكل امروزي، سال 1302 هجري شمسي، توسط ابوالقاسم فيوضات و جبار عسگرزاده (باغچه‌بان)
  50. اولين مدرسه نابينايان، سال 1305 هجري شمسي، توسط آلماني‌ها
  51. اولين مدرسه كر و لال‌ها، سال 1305 هجري شمسي، توسط جبار باغچه‌بان
  52. اولين مقاطعه كار ساختمان، سال 1306 هجري شمسي، توسط مهندس اصغر پناهي
  53. اولين كشاورزي مكانيزه در ايران، سال 1308 هجري شمسي، توسط احمد حسين عدل
  54. اولين كارخانه چيني سازي، سال حدود 1310 هجري شمسي، توسط حاج عباسعلي و حاج رضا
  55. اولين مربي ورزش نوين، سال 1311 هجري شمسي، توسط مير مهدي خان ورزنده
  56. اولين كتاب داستان مصور كودكان، سال حدود 1311 هجري شمسي، توسط ايرج ميرزا (شاعر) و عباس رسام ارژنگي (نقاشي)
  57. اولين كتاب شعر كودك، سال حدود 1311 هجري شمسي، توسط ايرج ميرزا
  58. اولين مربي تيم فوتبال، سال 1316 هجري شمسي، توسط امير حسين صدقياني (پدر فوتبال ايران)
  59. اولين تشكيلات سري و مخفي نظامي، سال 1324 هجري شمسي، توسط كربلايي علي مسيو
  60. اولين فصلنامه كودك، سال حدود 1325 هجري شمسي، توسط جبار عسگرزاده (باغچه‌بان)
  61. اولين فدراسيون فوتبال، سال حدود 1325 هجري شمسي، توسط امير حسين صدقياني
  62. اولين موسسه خيريه غير دولتي، سال 1326 هجري شمسي، توسط جمعيت خيريه نوبر تبريز
  63. اولين جراحي نوين، سال 1341 هجري شمسي، توسط يحيي عدل (پدر جراحي نوين ايران)
  64. اولين پيوند قلب بر روي حيوانات، سال 1341 هجري شمسي، توسط جواد هيئت
  65. اولين كتاب فرهنگ چاپ، سال 1342 هجري شمسي، توسط يوسف خادم هاشمي نسب
  66. اولين كتاب آموزشي جراحي، اولين جراحي قلب باز و اولين جراحي پيوند كليه، در سال‌هاي 1344 و 1347 هجري شمسي، توسط جواد هيئت
  67. اولين عكس رنگي، سال 1345 هجري شمسي، توسط حميد قندريز
  68. اولين بافت قالي به شيوه جديد، سال 1345 هجري شمسي، توسط سيد ابوالفتح زيدي لطيفي (رسام عرب زاده)
  69. اولين مدرسه فوتبال، سال 1354 هجري شمسي، توسط دكتر علي اصغر كوشافر، رئيس هيئت فوتبال آذربايجان
  70. اولين جرقه شكل‌گيري انقلاب اسلامي، سال 1356 هجري شمسي، توسط قيام مردمي
  71. اولين شهيد راه محراب، سال 1358 هجري شمسي، توسط سيد محمد علي قاضي طباطبايي
  72. اولين شهيد محراب بعد از مولاي متقيان، سال 1360 هجري شمسي، توسط سيد اسداله مدني
  73. اولين خط آهن برقي، سال 1361 هجري شمسي، توسط روس‌ها
  74. اولين موزه دوربين عكاسي، سال 1363 هجري شمسي، توسط محمد علي جديدالاسلام
  75. اولين روابط عمومي نوين، سال 1373 هجري شمسي، توسط حميد نطقي (پدر روابط عمومي نوين ايران)
  76. اولين دانشكده فرش، سال 1373 هجري شمسي، توسط رسام عرب زاده تبريزي (پدر فرش نوين ايران)
  77. اولين دوره دكتراي پرستاري، سال 1374 هجري شمسي، توسط دانشگاه علوم پزشكي تبريز
  78. اولين موزه شهر، سال 1386 هجري شمسي، توسط شهرداري تبريز با همت رسول جديدالاسلام
  79. اولين بليط الكترونيكي باشگاه ورزشي، سال 1389 هجري شمسي، توسط هيئت فوتبال آذربايجان شرقي
  80. اولين تاكسي هوايي بين شهري، سال 1391 هجري شمسي، توسط منطقه آزاد تجاري ارس
  81. اولين موزه فوتبال، سال 1393 هجري شمسي، توسط شهرداري تبريز به همت ايوب نيكنام لاله
  82. اولين موزه كفش، سال 1394 هجري شمسي، توسط سازمان توسعه گردشگري شهرداري تبريز

 

 

برخی مفاخر آذربايجان

  1. پروفسور محمود آخوندي (استاد حقوق جزا و نخستين پروفسور حقوقي ايران) – (20 اسفند 1312 اهر – 2 فروردين 1394 تهران)
  2. حسن پيرنيا، ملقب به مشيرالدوله  (سیاستمدار، حقوقدان، تاریخ‌نگار ایرانی و نخست‌وزیر ایران در اواخر عهد قاجار) -(۱۲۵۱ ش، تبریز - ۲۹ آبان ۱۳۱۴ ش ، تهران)
  3. سید مصطفی عدل ملقب منصورالسلطنه (حقوقدان و سیاستمدار،  از اولین اساتید حقوق ایران،  از اولین تدوین کنندگان قانون تجارت و قانون مجازات عمومی، ریاست صدمین دوره اجلاسیه شورای جامعه ملل )-  (۱۲۶۱ ش، محله انگج تبریز - ۱۳۲۹ ش،  تهران)
  4. علی هیئت  (مشروطه‌خواه، حقوقدان، وزیر دادگستری، رئیس دیوان عالی کشور، رئیس عدلیه آذربایجان) – (۱۲۶۷ش، تبریز ـ ۷ فروردین 1345 ش، تهران)
  5. علی ابوالفتحی (حقوقدان و رئیس کانون وکلای دادگستری آذربایجان شرقی در دوره هفتم) – (4/6/1395 ش، تبریز -  12/5/1354 ش، تبریز)
  6. ابوالفتح ابوالفتحي (حقوقدان و استاد برجسته دانشگاه‌هاي تبريز) - (1312 ش، تبريز - 1374 ش، تبريز)
  7. پروفسور حمید نطقی (حقوقدان،  بنیان‌گذار و پدر روابط ‌عمومی نوین ایران، مديريت روابط عمومي شركت نفت در سال 1330، از پایه گذاران و سردبیر مجله وزین وارلیق) -(1289 ش، تبريز - 1378ش، استانبول)
  8. حسن افتخار هشترودي (رييس ديوان عدالت اداري، نماينده مجلس شوراي ملي و ثنا) - (1283 ش، تبريز - 24 مرداد 1342 تهران)
  9. ابراهيم اديب نوبري (موسس مدرسه نوبر، مولف كتاب‌هاي درسي مدارس) - (1253 ش، تبريز - 1308 ش، تبريز)
  10. رضا ارفع (دولتمرد نظامي، وزير عدليه، وزير مختار ايران) - (1233 ش، تبريز - 1316 ش، موناكو)
  11. ابراهيم پاد (حقوقدان، قاضي دادگستري، استاد دانشگاه‌هاي حقوق، بنيانگذار دانشكده پليس ايران) – (1290ش، تبريز -  نامشخص)
  12. صمد سرداری نیا  (حقوقدان، مورخ)  (1326ش، تبریز- 1387 ش، تبریز)
  13. حسن دادبان (حقوقدان، استاد برجسته فقه و حقوق کشور) (۱۳۰۳ ش، تبریز- ۱۷ تیرماه ۱۳۹۱ ش، تهران)  
  14. ربيع جهانشاهي (حقوقدان، 6 دوره نماينده مجلس شوراي ملي) - (1261 ش، تبريز- 1327 ش، نامشخص)
  15. سعيد حكمت (رئيس پزشك قانوني، نويسنده، 7 دوره نماينده مجلس شوراي ملي) - (1292 ش، تبريز- نامشخص)
  16. تاج زمان دانش (حقوقدان، نويسنده، پژوهشگر) - (1305 ش، تبريز- 18 شهريور 1388، تهران)
  17. موسي عميد (حقوقدان، استاد برجسته دانشگاه، نماينده مجلس شوراي اسلامي) - (1286 ش، تبريز – 22 ارديبهشت 1343، تهران)
  18. منوچهر طباطبایی مؤتمنی (حقوقدان، استاد حقوق عمومی و وکیل دادگستری) (1303 ش، تبريز- در قید حیات)
  19. حسينقلي كاتبي (حقوقدان و زبان شناس برجسته كشور) - (1291 ش، تبريز – 21 دي 1369، نامشخص)
  20. زين العابدين قيامي (مبارز، حاكم كرمانشاه و قزوين، رئيس ديوان عالي كشور) - (1356 ش، تبريز – 1328 ش، مسكو)
  21. سيد احمد كسروي (تاريخ نگار، زبان شناس، پژوهشگر، حقوقدان) - (8 مهر 1269، تبريز – 20 اسفند 1324، تبريز)
  22. محمد حسن لطفي تبريز (اديب، نويسنده، مترجم، حقوقدان) - (1289 ش، تبريز – 2 آبان 1378، تهران)
  23. علي اصغر مدرس (اديب، نويسنده، مترجم، حقوقدان، نماينده مجلس شوراي اسلامي) - (1291 ش، تبريز – 26 مرداد 1386، تبريز)
  24. محمد علي موحد (اديب، عرفان پژوه، شمس شناس، مورخ، مصحح، حقوق‌دان، پژوهشگر)(2 خرداد 1302، تبريز – در قيد حيات)
  25. اسماعیل هادی  (حقوقدان، اتیمولوژیست-زبان شناس- ادیب، پژوهشگر،  قاضی بازنشسته و وکیل دادگستری) (1336 ش، ورزقان – در قید حیات)  
  26. جواد ناصح زاده (آزادي خواه، خطيب، روزنامه‌نگار، رئيس وكلاي عدليه تبريز) - (1260 ش، تبريز – 6 بهمن 1322، تهران)
  27. جعفر اشراقي (مجتهد، عالم، مبارز، نماينده مجلس خبرگان قانون اساسي)- (2 بهمن 1294 تبريز - 6 اسفند 1379 تبريز)
  28. ستارخان (سالار ملي، از مبارزان جنبش مشروطه) – (۲۸ مهر ۱۲۴۵ ش، ورزقان - ۲۵ آبان ۱۲۹۳ ش، تهران)
  29. باقر خان (سالار ملي، از مبارزان جنبش مشروطه) – (1240 تبريز – آبان ماه 1295 قصر شيرين)
  30. اسمائيل امير خيزي (نويسنده، شاعر، پژوهشگر) - (1255 ش، تبريز - 27 بهمن 1344 تهران)
  31. پروين اعتصامي (مشهورترين زن شاعر ايران) - (25 اسفند 1285 تبريز – 15 فروردين 1320 تهران)
  32. ابوالحسن اقبال آذر (موسيقي‌دان، بنيان‌گذار مكتب تبريز در موسيقي، شهردار تبريز) - (1252 ش، قزوين، 13 اسفند 1349 تبريز)
  33. جبار باغچه بان (بنيانگذار مدارس كر و لال‌ها) - (19 دي 1264 ايروان- 4 آذر 1345 تهران).
  34. صمد بهرنگي (اديب، شاعر، نويسنده، داستان سرا) – (2 تير 1318 تبريز - 9 شهريور 1347، رود ارس)
  35. نصير پايگذار (شاعر، غزل سرا، سلطان جناس ايران)

(11 بهمن 1311، زنوز- در قيد حيات)

  1. محمد تقي پسيان (هوانورد، از نظاميان صاحب منصب) - (1271 َش، تبريز- 9 مهر 1300، اطراف مشهد)
  2. سينا تمدن (قائم مقام شركت apple، معاون شركت  next ) - (1335 شَ، تبريز- در قيد حيات)
  3. محمد تقي جعفري (فيلسوف، عالم، نويسنده، پژوهشگر) - (1304 ش، تبريز- 25 آبان 1377 لندن)
  4. حسن رشديه (پايه گذار مدارس نوين در ايران، نويسنده) - (13 تير 1230، تبريز-  19 آذر 1323، قم)
  5. غلامعلي رعدي آذرخشي (اديب، شاعر، نويسنده، نماينده دايمي ايران در سازمان يونسكو) - (16 مرداد 1288، تبريز- 17 مرداد 1378، تهران)
  6. سيد محمد حسين شهريار (شاعر و غزل سراي بزرگ ايران)

(1285 ش، تبريز- 27 شهريور 1367، تهران)

  1. ابوالقاسم ضياء العلما (از شهداي عاشوراي 1290، رئيس عدليه دادگاه استيناف آذربايجان) - (نامشخص، تبريز- 24 آذر 1330 تبريز)
  2. سيد محمد حسين طباطبايي (فيلسوف، مفسر، انديشمند، نويسنده، پژوهشگر) - (1282 ش، تبريز – 24 آبان 1360 قم)
  3. سيد يحيي عدل (پدر علم نوين جراحي ايران) - (1287 ش، تبريز – 1381 ش، تهران)
  4. محمد علي اعلاء ( 2 مرتبه نخست وزير، 14 مرتبه وزير در كابينه‌هاي مختلف) (حدود 1217 ش، تبريز – 1297 ش، تهران)
  5. محمد حسين مبين (پزشك، پدر جذاميان ايران، شاعر، نويسنده) - (13 آذر 1306، تبريز – 6 مهر 1394، تبريز)

 

نام
نام خانوادگی
ایـمیل

ذخیره اطلاعات


 
 
 
ثبت نام فراموشی کلمه عبور؟